SORUN-1
Aile şirketlerinin yaşam süresi çok kısa. İkinci kuşağa geçenlerin oranı %15-20, üçüncü kuşağa geçenler %5-10, dördüncü kuşağa geçenler ise %2-3. Her gün bir başka aile şirketinin yok oluşunu gözlemliyoruz. İlginç olan, benzerlerinin yok oluşunu gözlemleyenler, kendilerine de sıra geleceğini idrak etmekte geç kalıyorlar. Ömrünü işine adamış fedakâr kurucuların omuzunda yükselen şirketler kaybedildiğinde birikmiş olan iş hafızası ve değerler de kaybedilmektedir. En kötüsü, aile işletmelerinin kaybı sadece iş kaybıyla sonuçlanmamakta, aile birliği ve aile ilişkileri de zedelenmektedir.
ÇÖZÜM-1
Aile şirketlerinin ömrünü uzatmanın bilinen tek yolu kurumsallaşmadır.
Aile şirketlerinin sürdürülebilirliği ancak “kurumsallaşma” ile sağlanabilir. Yönetim bilimi, “KURUMSALLAŞMA” dışında farklı bir yol göstermiyor. Aile birliğiyle başlayan başarı hikâyesi, ancak sistemli yönetimle geleceğe taşınır.
SORUN-2
Aile şirketlerimiz genel olarak planlama yapmazlar. Planlama yapanlar ise en çok bir yıllık plan yaparlar. Planlama nereye varılmak istendiğini gösterir. Nereye varmak istediğini bilmeyenler nerede olduklarını da bilemezler.
ÇÖZÜM-2
Öncelikle misyon, vizyon ve stratejik hedefler tanımlanmalı, bu hedeflere uygun kısa, orta ve uzun vadeli planlama çalışmaları yapılmalıdır.
SORUN-3
Aile şirketlerimizde kararlar genellikle bir kişi tarafından alınır. Patronun tek başına aldığı kararlar hiçbir şekilde tartışılamaz, daha iyisinin mümkün olup olmadığı sorgulanamaz.
ÇÖZÜM-3
Aile şirketlerinde kararlar farklı seçeneklerin değerlendirileceği yönetim kurulu veya istişare kurulu tarafından alınmalıdır. Şirketlerin küçük olması kararların bir kurul tarafından alınmasına engel teşkil etmez. Şirket büyüklüğü yönetim kurulunun yapısı ile ilgilidir. Küçük bir şirkette üç kişilik bir heyet yeterli iken, şirket büyüdükçe üye sayısı artar, kurulda bağımsız üyelere yer verilir.
SORUN-4
Finansal raporlamanın genel amacı; ilgili taraflara, şirketle ilgili kararlar verirken faydalı olacak finansal bilgiyi sağlamaktır. Bunun için raporların şu nitelikleri taşıması gerekir: İhtiyaca uygunluk, önemlilik, gerçeğe uygunluk, karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, zamanında sunum ve anlaşılabilirlik. Ne yazık ki ülkemizde bu standartlarda rapor hazırlayabilen şirket sayısı sınırlıdır.
ÇÖZÜM-4
Muhasebe ve finansal raporlama standartlarına uygun finansal raporlama sistemi geliştirilmelidir. Karar süreçlerinde finansal raporlar temel girdilerden biri olarak dikkate alınmalıdır. Her seviyedeki orta ve üst kademe yöneticileri finansal raporları okuyabilmelidir. Bunun sağlanması için finansal okur yazarlık eğitimleri verilmelidir.
SORUN-5
İç kontrol, iç denetim ve dış denetim kavramları karıştırılmaktadır. Şirketlerimizde kontrol ortamı ve kültürü çok alt düzeydedir. Patron veya üst yöneticiler her şeyi bizzat kontrol ettiklerini zannetseler de gerçekte yetersiz kalıyorlar. Her şey kontrol etmeye çalışılırken önemli işlerde kontrol zafiyeti yaşanmaktadır.
ÇÖZÜM-5
İç kontrol, iç denetim ve dış denetim kavramları netleştirilmeli ve eş güdüm sağlanmalıdır. Üst yönetim stratejik, önemli ve öncelikli konularla ilgilenmeli, stratejik olmayan, az önemli iş ve işlemler alt kademelere delege edilmelidir.
